Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ III về Mật mã và An toàn thông tin (VCRIS 2026), diễn ra trong hai ngày 29 - 30/10/2026 tại Học viện Kỹ thuật mật mã, đã diễn ra thành công tốt đẹp, thu hút sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế. Với 106 bài báo gửi đến Ban Tổ chức, 45 bài được chấp nhận và trình bày tại 9 phiên báo cáo, Hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn học thuật quốc tế có uy tín trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin.

Từ nghiên cứu khoa học đến những vấn đề công nghệ mới

Tham dự Hội thảo có Thiếu tướng, TS. Nguyễn Hữu Hùng – Phó Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ. Sự hiện diện của đồng chí thể hiện sự quan tâm, chỉ đạo của Ban Cơ yếu Chính phủ đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS. Nguyễn Hiếu Minh, Phó Giám đốc Học viện Kỹ thuật mật mã, Trưởng Ban Tổ chức, nhấn mạnh những yêu cầu mới đối với lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử và các công nghệ tính toán phát triển nhanh chóng. Qua ba kỳ tổ chức VCRIS, Học viện Kỹ thuật mật mã đã góp phần xây dựng một diễn đàn khoa học có uy tín quốc tế, kết nối cộng đồng nghiên cứu và thúc đẩy hợp tác chuyên môn, qua đó đóng góp vào nhiệm vụ bảo vệ thông tin, bảo đảm an toàn và vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Tại phiên khai mạc, PGS.TS. Lê Minh Hà, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, đại diện đơn vị phối hợp tổ chức đã phát biểu chào mừng Hội thảo. Cùng với đó, PGS. Bùi Thu Lâm, Trưởng Ban Chương trình, trình bày báo cáo khoa học, giới thiệu tổng quan chương trình và các hướng nghiên cứu được lựa chọn. Quá trình tuyển chọn các công trình thông qua phản biện kín hai chiều góp phần bảo đảm chất lượng học thuật và tính chuyên môn của Hội thảo.

Các báo cáo chính và báo cáo mời đề cập đến những chủ đề đang được quan tâm trên thế giới. GS. Hyung Tae Lee, Đại học Chung-Ang (Hàn Quốc), trình bày về bảo vệ quyền riêng tư trong các hệ thống trí tuệ nhân tạo; GS. Anupam Chattopadhyay, Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), chia sẻ góc nhìn về thế giới công nghệ lượng tử; TS. Sergey Dmitrievich Erokhin, Hiệu trưởng Đại học Kỹ thuật Thông tin liên lạc và Tin học Moscow (Liên bang Nga), tập trung vào đào tạo nhân lực và những hướng nghiên cứu triển vọng trong công nghệ lượng tử.

Các phiên báo cáo khoa học bao quát nhiều hướng nghiên cứu, từ phân tích độ an toàn của thuật toán mật mã, mật mã kháng lượng tử, tấn công kênh kề đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát hiện mã độc, xâm nhập mạng, lỗ hổng phần mềm và deepfake. Những chủ đề về bảo vệ dữ liệu, an toàn hệ thống kết nối và triển khai mật mã trên phần cứng cũng cho thấy yêu cầu ngày càng rõ nét về việc gắn kết nghiên cứu lý thuyết với điều kiện ứng dụng thực tế.

QKD: Đưa công nghệ lượng tử đến gần hơn với ứng dụng

Một điểm nhấn đặc biệt của chương trình Hội thảo là phần trình diễn công nghệ do ông Aleksandr Priiutov và ông Igor Pavlov, đại diện Công ty QRate (Liên bang Nga), thực hiện với chủ đề “Live Demonstration of Quantum-Secured Applications over a QKD-Protected Network”

Thông qua mô hình hai đầu cuối Alice và Bob, phần trình diễn minh họa cách công nghệ phân phối khóa lượng tử (QKD) thiết lập khóa mật mã chung qua kênh truyền lượng tử. Các bước thiết lập hệ thống, đồng bộ thời gian, truyền và phát hiện tín hiệu photon, xử lý dữ liệu để hình thành khóa bí mật chung được thể hiện trực tiếp. Điểm cốt lõi của công nghệ là khả năng phát hiện dấu hiệu can thiệp, nghe lén trên kênh lượng tử thông qua những thay đổi có thể quan sát được trong quá trình truyền. Phần trình diễn mở ra góc nhìn thực tiễn về tiềm năng ứng dụng QKD trong bảo vệ hạ tầng thông tin trọng yếu và các hệ thống truyền thông yêu cầu bảo mật cao.

Cũng trong khuôn khổ Hội thảo, Công ty CP Công nghệ MITAS Hà Nội phối hợp cùng Keysight giới thiệu các giải pháp kiểm thử bảo mật thiết bị, an ninh mạng và hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Các công nghệ được giới thiệu bao gồm kiểm thử bảo mật phần cứng, phân tích kênh kề và tiêm lỗi, kiểm thử mật mã hậu lượng tử (PQC), cùng các giải pháp kiểm thử mạng, mô phỏng môi trường an ninh mạng và xây dựng hạ tầng AI như Keysight CyPerf, CySOP Cyber Range, KAI Data Center Builder và AI Inference Builder. Hoạt động này mở rộng góc nhìn về khả năng kiểm chứng, đánh giá và bảo đảm an toàn cho các hệ thống công nghệ mới, từ thiết bị phần cứng đến hạ tầng AI quy mô lớn.

Bên cạnh hoạt động chuyên môn, Hội thảo còn ghi dấu bằng nghi thức trao cờ luân lưu đăng cai VCRIS 2027. Ba kỳ Hội thảo được Học viện Kỹ thuật mật mã đăng cai tổ chức thành công đã đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của VCRIS, từng bước lan tỏa tinh thần hợp tác và kết nối cộng đồng khoa học trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin. Tiếp nối hành trình đó, quyền đăng cai kỳ Hội thảo lần thứ IV năm 2027 được chuyển giao cho hai đơn vị thuộc Đại học Đà Nẵng, gồm Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt – Anh (Vietnam–UK Institute for Research and Executive Education) và Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến (Advanced Institute of Science and Technology). Nghi thức thể hiện sự tiếp nối trách nhiệm giữa các đơn vị đăng cai, đồng thời mở ra chặng đường mới để tiếp tục phát huy những giá trị học thuật và tinh thần hợp tác mà VCRIS đã xây dựng.

Tiếp nối thành quả, mở rộng hợp tác quốc tế

VCRIS 2026 ghi nhận sự tham gia của cộng đồng nghiên cứu quốc tế, với 27 bài báo có đồng tác giả quốc tế và 40 tác giả đến từ nhiều quốc gia: Hoa Kỳ, Ý, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Malaysia, Senegal,…. Các bài báo được chấp nhận sẽ được công bố trong kỷ yếu Hội thảo trên IEEE Xplore; trước đó, nhiều bài báo thuộc kỷ yếu VCRIS 2025 đã được chỉ mục trong cơ sở dữ liệu Scopus. Đây là những kết quả quan trọng, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận của các công trình nghiên cứu và củng cố sự hiện diện của VCRIS trong cộng đồng khoa học quốc tế.

Thành công của VCRIS 2026 có được từ sự quan tâm, chỉ đạo của Ban Cơ yếu Chính phủ; sự chủ động và nỗ lực của Học viện Kỹ thuật mật mã trong vai trò đơn vị tổ chức; với sự phối hợp của các đơn vị đồng tổ chức gồm Câu lạc bộ các Khoa – Trường – Viện Công nghệ thông tin và Truyền thông Việt Nam (FISU), Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, Viện Khoa học Công nghệ Tiên tiến Nhật bản, Tạp chí An toàn thông tin; cùng sự bảo trợ học thuật của Đại học Lorraine (Pháp), Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Nhật Bản (JAIST) và Nhóm nghiên cứu An ninh Máy tính và Mật mã Công nghiệp (COSIC), Đại học KU Leuven (Bỉ).

Ban Tổ chức trân trọng cảm ơn các đối tác học thuật trong nước và quốc tế, các diễn giả, chuyên gia phản biện, tác giả, chủ tọa các phiên báo cáo, các cơ quan báo chí, truyền thông, cùng đội ngũ cán bộ, giảng viên, học viên, sinh viên và các lực lượng phục vụ đã đóng góp công sức, trí tuệ và trách nhiệm vào thành công chung của Hội thảo.

VCRIS 2026 khép lại với những kết quả nghiên cứu được chia sẻ, những vấn đề công nghệ mới được thảo luận và những kết nối học thuật được mở rộng. Trên cơ sở đó, Hội thảo tiếp tục hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng nghiên cứu, tăng cường hợp tác quốc tế và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin.